Krupnik – tradycyjna polska zupa z kaszą jęczmienną

Czym jest krupnik?

Krupnik to jedna z klasycznych zup polskiej kuchni domowej. Przygotowuje się go z kaszy jęczmiennej, warzyw korzeniowych, ziemniaków oraz wywaru warzywnego lub mięsnego.

Kasza nadaje zupie charakterystyczny smak i lekko zagęszcza wywar podczas gotowania. W wielu polskich domach krupnik gotuje się na kurczaku, indyku albo żeberkach. Istnieją jednak również wersje bez mięsa.

W tym przepisie wykorzystujemy gotowy bulion, dzięki czemu przygotowanie jest prostsze i szybsze. Przegląd innych polskich zup znajdziesz w artykule Polskie zupy.

Składniki i czas

Na około 4 porcje, przy głębszych talerzach także 5:

- 100 g drobnej kaszy jęczmiennej perłowej - 400 g ziemniaków - 2 średnie marchewki, około 200 g - 1 korzeń pietruszki, około 80–100 g - Kawałek selera korzeniowego, około 80 g - 1 cebula - 1,8 litra bulionu warzywnego lub drobiowego - 1 łyżka masła lub oleju rzepakowego - 1 liść laurowy - 2 ziarna ziela angielskiego - ¼ łyżeczki mielonego czarnego pieprzu - Sól do smaku, zależnie od rodzaju bulionu - 2 łyżki posiekanej natki pietruszki - Opcjonalnie: 1 łyżka posiekanego koperku - Opcjonalnie: 250 g wcześniej ugotowanego mięsa z kurczaka, bez skóry i kości

Przygotowanie około 15–20 minut. Gotowanie około 35–45 minut, zależnie od kaszy. Razem około 50–65 minut. Podany czas dotyczy drobnej kaszy jęczmiennej. Grubsze ziarna mogą wymagać dłuższego gotowania. Te proporcje nie zostały jeszcze sprawdzone w osobnej próbie kulinarnej.

Jak ugotować krupnik?

Ziemniaki, marchew, pietruszkę i seler obierz. Ziemniaki pokrój w kostkę o boku około 1,5 cm. Marchew, pietruszkę i seler pokrój w mniejszą kostkę. Cebulę drobno posiekaj.

W dużym garnku rozgrzej masło lub olej. Dodaj cebulę i smaż na średnim ogniu przez około 3 minuty, aż się zeszkli. Dodaj marchew, pietruszkę oraz seler. Mieszając, podsmażaj jeszcze 2–3 minuty. Warzywa nie powinny się mocno zrumienić.

Kaszę przygotuj zgodnie z opakowaniem i w razie potrzeby przepłucz na sitku. Wsyp ją do garnka, wlej bulion i dodaj liść laurowy oraz ziele angielskie. Zagotuj, zmniejsz ogień i gotuj pod częściowym przykryciem około 15 minut.

Dodaj ziemniaki i gotuj jeszcze około 15–25 minut, aż ziemniaki i kasza będą miękkie. Od czasu do czasu zamieszaj, aby kasza nie przywierała do dna. Jeśli zupa zrobi się zbyt gęsta, dolej odrobinę gorącego bulionu lub wody.

Wyjmij liść laurowy i ziarna ziela angielskiego. Dodaj pieprz, natkę pietruszki i opcjonalnie koperek. Spróbuj zupy i w razie potrzeby dopraw solą. Wcześniej ugotowanego kurczaka pokrój i dokładnie podgrzej w gorącej zupie. Surowy kurczak nie należy do tej szybkiej wersji. Wymaga osobnego wywaru i wyraźnie dłuższego gotowania.

Gotowy krupnik nalewaj do głębokich talerzy. Możesz posypać każdą porcję natką pietruszki. Zupę podawaj samodzielnie lub ze świeżym chlebem żytnim. Dobrze pasuje też do obiadu niedzielnego.

Jaka kasza?

Najczęściej wykorzystuje się kaszę jęczmienną, ale rodzaj ziarna zmienia konsystencję i czas gotowania. Drobna kasza perłowa dobrze sprawdza się w codziennym krupniku i zwykle gotuje się stosunkowo szybko. Kasza jęczmienna wiejska to kolejny popularny wybór i zależnie od rozdrobnienia może wymagać innego czasu.

Pęczak ma większe ziarna niż wiele drobnych kasz perłowych. Nadaje zupie wyraźniejszą strukturę, ale może wymagać dłuższego gotowania i więcej płynu. Zawsze sprawdzaj zalecenia producenta. Dobrą kaszę znajdziesz w sklepie polskim albo w dziale kasz w markecie.

Krupnik z kurczakiem

Jeśli chcesz bardziej sycącą wersję, dodaj około 250 g wcześniej ugotowanego mięsa z kurczaka, bez skóry i kości. Pokrój je w niewielkie kawałki i podgrzej pod koniec gotowania. Sama zupa może zostać bez mięsa, na bulionie warzywnym. Krupnik na surowym kurczaku wymaga osobnego wywaru i dłuższego gotowania mięsa.

Jak uniknąć zbyt gęstej zupy?

Kasza jęczmienna chłonie wodę i zagęszcza zupę. Jeśli potrzeba, pod koniec gotowania dolej trochę gorącego bulionu. Zbyt długie gotowanie może sprawić, że ziarna stracą strukturę. Ziemniaki dodawaj dopiero wtedy, gdy kasza ma już za sobą pierwsze 15 minut, żeby kostka nie rozpadła się za wcześnie. Natkę pietruszki i koperek dodaj na końcu, wtedy aromat zostaje wyraźniejszy.

Przechowywanie

Po ugotowaniu szybko ostudź pozostałą zupę i przechowuj w zamkniętym pojemniku w lodówce. Najlepiej spożyć ją w ciągu dwóch do trzech dni. Podczas ponownego podgrzewania dodaj trochę wody lub bulionu, jeśli kasza wchłonęła dużo płynu, i dokładnie podgrzej całość.

Najczęstsze pytania

Czy krupnik można ugotować bez mięsa?

Tak. Wystarczy bulion warzywny oraz olej zamiast masła, jeśli zależy ci na wersji wegańskiej i wszystkie składniki są roślinne.

Czy do krupniku dodaje się ziemniaki?

Bardzo często tak. Ziemniaki sprawiają, że zupa jest bardziej sycąca. Istnieją też warianty bez nich. W tym przepisie ziemniaki są częścią podstawy.

Czy kaszę jęczmienną trzeba moczyć?

Drobna kasza perłowa zwykle nie wymaga wcześniejszego moczenia. W przypadku grubszego pęczaku sprawdź informacje na opakowaniu.

Dlaczego krupnik gęstnieje po ostudzeniu?

Kasza nadal wchłania płyn. Podczas odgrzewania można dodać odrobinę wody lub bulionu.

Czy krupnik można ugotować z gryką?

Inne polskie dania wykorzystują grykę, na przykład kaszę gryczaną. Klasyczny krupnik przygotowuje się z jęczmienia. Z gryką zmieniają się smak i konsystencja.

Czy krupnik jest bezglutenowy?

Nie. Kasza jęczmienna zawiera gluten, więc tradycyjny krupnik nie nadaje się dla osób z celiakią.

Czy krupnik można zamrozić?

Tak. Po rozmrożeniu konsystencja kaszy i ziemniaków może być nieco bardziej miękka.