Pierniczki

Pierniczki, korzennie-słodkie, chrupiące lub miękkie, jako ciasteczka na zimę. Nazwa pierniczki, zdrobnienie od piernik, wywodzi się ze staropolskiego słowa pierny, czyli korzenny albo pikantny, i opisuje mocną mieszankę cynamonu, goździków, imbiru, a czasem także pieprzu. Gatunek rozsławił przede wszystkim Toruń, leżący od średniowiecza na ważnych szlakach handlowych Hanzy, dzięki czemu miasto miało wczesny dostęp do drogich przypraw z Dalekiego Wschodu, a miód i dobrą mąkę dawała okolica. Pierwsza pisemna wzmianka o toruńskim piekarzu piernikarskim pochodzi z 1380 roku, a receptury przez wieki były strzeżone jako tajemnica rodzinna. Z dużego bochenka piernika, często przekładanego marmoladą, z czasem wyodrębniła się mniejsza forma ciasteczek wykrawanych i pieczonych pojedynczo jako pierniczki, często w kształcie tak zwanych katarzynek, tradycyjnie pieczonych około dwudziestego czwartego listopada. W tym przepisie liczy się tylko forma ciasteczek, krojony bochenek zostaje przy pierniku.

Zakupy i gotowanie

Na pierniczki potrzebujesz mąki, miodu, masła, jajka, proszku do pieczenia i mieszanki przypraw do piernika z cynamonem, goździkami, imbirem i zielem angielskim, którą gotową często kupisz w sklepie polskim. Cukier puder na lukier jest opcjonalny. Brak dobrego miodu? Sprawdź zamienniki. To ciasto na ciasteczka, nie na bochenek jak w pierniku.

Ciasto dobrze wygnieć i schłodzić co najmniej godzinę, żeby później łatwiej się wałkowało. Wałkuj cienko i piecz krótko, bo za długie pieczenie szybko zamienia małe ciasteczka w kamień, a miękkie pierniczki potrzebują więcej miodu i krótszego czasu w piecu. Po pieczeniu ostudź całkowicie na kratce, dopiero potem lukruj, inaczej lukier wciąga wilgoć i się klei. Podobną cierpliwość przy pieczeniu wymaga drożdżowe ciasto z techniki makowca, choć to zupełnie inny rodzaj ciasta.

Pierniczki dobrze dzielą się na etapy, ciasto robi się wieczorem, pieczenie zostawia się na weekend, a gotowe ciasteczka trafiają do puszek dla gości i sąsiadów. Dzieci mogą wykrawać foremki, gorący piekarnik zostaje przy dorosłych. Przyprawy znajdziesz w sklepie polskim, brak miodu zastąpisz według zamienników.

Przy stole

Podawaj do herbaty lub kompotu, przechowując w dobrze zamkniętej puszce na cały adwent, jako dodatkowe ciasto obok świątecznego menu wigilijnego. Kto chce cały bochenek, znajdzie go w pierniku, a kto woli ciasto drożdżowe, w drożdżówce. Przyprawy do tego kupisz w sklepie polskim.

Za długie pieczenie zamienia małe ciasteczka w kamień, więc lepiej wyjąć je z piekarnika na czas. Za ciepłe ciasto klei się i trudno je obrabiać. Za grubo wykrojone ciasteczka zostają surowe w środku, choć na zewnątrz są już twarde. Lukier na ciepłe ciasteczka po prostu ścieka, zamiast tworzyć równą warstwę. A kto myli pierniczki z krojonym bochenkiem piernika, oczekuje złej formy.

Z większą ilością miodu pierniczki wychodzą miększe, wałkowane cieniej i pieczone dłużej stają się chrupiące, a dekoruje się je lukrem albo po prostu cukrem pudrem. Sąsiadami na półce z wypiekami są bochenek piernika, makowiec i drożdżówka. Okazję i cierpliwość przy pieczeniu opisują menu wigilijne i technika makowca.