Kaszanka

Kaszanka, treściwa, korzenna, z cebulą i chrupką osłonką. Kaszanka była w Polsce praktycznie nieznana aż do XVII wieku i najprawdopodobniej trafiła tu przez Śląsk z Niemiec albo Danii. Kronikarz Jan Chryzostom Pasek opisywał w 1658 roku podczas wyprawy do Danii, jak tamtejsi żołnierze nie marnują ani kropli krwi zabitego zwierzęcia, tylko mieszają ją z kaszą jęczmienną lub tatarczaną i robią z tego kiszki, które podają przy każdym posiłku jako wielki specjał, podczas gdy on sam odmawiał jedzenia tej potrawy. Wbrew swojej opinii prostego dania chłopskiego, najstarsze polskie przepisy na taką wędlinę pochodzą z kucharskich książek dworskich, a jeszcze sto lat temu u Potockich z Krzeszowic podawano ją cienko pokrojoną i polaną zredukowanym wywarem z kości. Na Śląsku wykształciła się osobna, grubsza odmiana zwana krupniokiem, tradycyjnie związana ze świętem górniczym Barbórką i ceniona przez górników za wysoką kaloryczność. Dziś kaszanka to po prostu przepis na smażenie lub grillowanie z cebulą, a jakie są inne rodzaje kiełbasy i do czego pasują, wyjaśnia przewodnik rodzajów kiełbasy.

Zakupy i gotowanie

Wybieraj zwartą, korzenną kaszankę ze sklepu polskiego z krótkim składem, widoczną kaszą i przekrojem, który nie wygląda wodnisto. Do tego cebula, smalec lub olej, opcjonalnie jabłko, majeranek oraz chleb lub ziemniaki. Jakie są inne rodzaje kiełbasy, wyjaśnia przewodnik rodzajów kiełbasy, tu liczy się tylko zakup pod smażenie. Sprawdź łańcuch chłodniczy i datę przydatności, a otwarte opakowanie zużyj szybko.

Na średnim ogniu najpierw zrumień cebulę, potem dodaj plastry kaszanki, żeby osłonka zrobiła się chrupka, a środek ciepły, bez wyciskania farszu. Zbyt mocny ogień pęka osłonkę i wysusza farsz, zbyt słaby robi kaszankę gumowatą i tłustą. Majeranek dodaj oszczędnie dopiero na końcu, więcej o dawkowaniu pisze leksykon majeranku. Na grillu najlepiej sprawdza się ciepło pośrednie z częstym obracaniem, a jabłko lub cebulę smaż wtedy osobno.

W Niemczech kaszanka bywa szybkim piątkowym lub niedzielnym obiadem: jedna paczka ze sklepu, dwie cebule, gotowe w pół godziny. Dzieci mogą sortować cebulę, a gorąca patelnia zostaje przy dorosłych. Resztki najlepiej odgrzać następnego dnia na patelni, a nie trzymać godzinami na ciepło, bo osłonka wtedy robi się gumowata.

Przy stole

Podawaj klasycznie z cebulą i chlebem lub ziemniakami, dobrze pasuje też ciepła kapusta zasmażana. Jako treściwy talerz świetnie wpisuje się w ramy obiadu niedzielnego. Kto woli duszoną kapustę z warstwami mięsa, znajdzie odpowiedni pomysł w bigosie, choć to zupełnie inne danie.

Zbyt mocny ogień sprawia, że kaszanka pęka i wysycha, a za dużo majeranku na końcu szybko robi się gorzkie. Wodnista, tania kaszanka bez widocznej kaszy rzadko daje oczekiwany smak. Nie myl też tego dania z bigosem, bo tam w centrum stoi duszona kapusta z warstwami mięsa, a nie sama smażona wędlina.

Popularne są warianty z jabłkiem, z musztardą z boku albo z grilla zamiast patelni, do tego dobrze pasuje talerz z kapustą jako dodatkiem. Duszonym sąsiadem z kapustą i warstwami mięsa zostaje bigos, a pasującym dodatkiem kapusta zasmażana. Pieczony pasztet domowy, którego nie należy mylić z kaszanką, znajdziesz w pasztecie drobiowym. Więcej o rodzajach i jakości pisze przewodnik rodzajów kiełbasy.